การออกแบบซุ้มหน้าต่างโค้งในอาคารเก่า เช่น อาคารการไฟฟ้านครหลวง เขตท่าช้าง ที่ปรากฏในภาพ ส่งผลดีต่อการระบายอากาศผ่านลักษณะทางสถาปัตยกรรมดังนี้
การเพิ่มความสูงของช่องเปิด จากภาพจะเห็นได้ว่าซุ้มหน้าต่างโค้งมีความสูงมากเมื่อเทียบกับสัดส่วนของอาคาร
ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะของอาคารที่มีเพดานสูง การมีช่องเปิดที่สูงถึงส่วนยอดของผนังช่วยให้ อากาศร้อนที่ลอยตัวขึ้นสูงสามารถระบายออกไปภายนอกได้ง่าย ไม่สะสมอยู่บริเวณที่คนใช้งานอยู่ด้านล่าง
การเพิ่มพื้นที่รับลม รูปทรงโค้งช่วยให้สามารถเปิดช่องว่างบนผนังได้กว้างและสูงโดยที่โครงสร้างยังคงความแข็งแรง
ทำให้ลมสามารถพัดผ่านเข้าสู่ตัวอาคารได้ในปริมาณมาก ช่วยให้อากาศภายในถ่ายเทได้
สะดวก Cross Ventilation การรองรับเพดานสูง ดังที่เคยสนทนากันว่าการใช้เสาขนาดใหญ่เพื่อรองรับโครงสร้างอาคาร
ทำให้สามารถออกแบบห้องที่มีเพดานสูงมากได้ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการระบายอากาศในภูมิอากาศเขตร้อนอย่างประเทศไทย
ข้อมูลเพิ่มเติมนอกเหนือจากแหล่งข้อมูล ในทางวิศวกรรมสถาปัตยกรรมสมัยก่อน การใช้รูปทรงโค้ง Arch ช่วยในการกระจายน้ำหนักของผนังอิฐด้านบนลงสู่เสาได้ดีกว่าคานไม้หรือเหล็กในแนวราบ ทำให้สถาปนิกสามารถออกแบบหน้าต่างให้สูงเกือบติดเพดานได้ ซึ่งส่ง
ผลโดยตรงต่อการระบายอากาศตามหลัก Stack Effect หรือการที่อากาศเย็นไหลเข้าทางด้านล่างและผลักให้อากาศร้อนระบายออกทางด้านบนของซุ้มโค้งครับ นอกจากนี้ความลึกของซุ้มหน้าต่างยังช่วยสร้างร่มเงาให้กับช่องกระจก ลดความร้อนจากการแผ่รังสีของแสงแดดที่จะเข้าสู่ตัวอาคารได้อีกทางหนึ่งด้วย
เหตุผลสำคัญประการหนึ่งที่นำไปสู่การยกเลิกการใช้รถรางคือ ข้อจำกัดในเรื่องเส้นทางสัญจร ซึ่งรถรางในอดีตจำเป็นต้องวิ่งร่วมกับรถยนต์และพาหนะอื่นบนท้องถนน ส่งผลให้รถรางทำความเร็วได้ต่ำและมีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
นอกจากนี้ เมื่อวิเคราะห์จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ในภาพถ่ายปี พ.ศ. 2489 สามารถสะท้อนปัจจัยเพิ่มเติมได้ดังนี้
ความซับซ้อนของโครงสร้างพื้นฐาน จากภาพจะเห็นได้ว่าระบบรถรางต้องอาศัย สายส่งไฟฟ้าจำนวนมากที่พาดระโยงระยางอยู่เหนือถนน เพื่อจ่ายไฟให้กับตัวรถ
เมื่อบ้านเมืองขยายตัวและมีการพัฒนาอาคารสถานที่ การรักษาและซ่อมบำรุงระบบสายส่งไฟฟ้าเหล่านี้กลางย่านชุมชนหนาแน่นอาจมีความยุ่งยากมากขึ้น
บทบาทที่เปลี่ยนไปของหน่วยงาน ในอดีตการไฟฟ้านครหลวงเป็นผู้ควบคุมดูแลทั้งการจ่ายไฟและที่ขายตั๋วรถไฟฟ้า รถราง แต่เมื่อเทคโนโลยีการเดินทางเปลี่ยนไปสู่รถยนต์ที่ใช้เชื้อเพลิงน้ำมัน บทบาทของระบบไฟฟ้าในการขนส่งมวลชนบนผิวถนนจึงลดความสำคัญลง
ข้อมูลเพิ่มเติมภายนอกแหล่งข้อมูลเหตุผลหลักในทางประวัติศาสตร์ที่ทำให้รถรางในกรุงเทพฯ สิ้นสุดลง ช่วงปี พ.ศ. 2511
คือ ปัญหาการจราจรติดขัดอย่างหนักเนื่องจากจำนวนรถยนต์และรถโดยสารประจำทาง รถเมล์เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว รถรางซึ่งวิ่งอยู่บนรางถาวรกลางถนนจึงกลายเป็นอุปสรรคต่อการขยายถนนและการจัดระเบียบจราจรในยุคที่เน้นการใช้รถยนต์เป็นหลัก รัฐบาลในขณะนั้นจึงตัดสินใจยกเลิกการเดินรถรางและรื้อรางออกเพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวจราจร
จากภาพถ่ายประวัติศาสตร์ในปี พ.ศ. 2489
แม้ว่าความคมชัดของภาพอาจจะไม่เห็นรายละเอียดเชิงลึกของลวดลายปูนปั้นบนหน้าบัน Pediment ได้อย่างชัดเจนที่สุด แต่เราสามารถวิเคราะห์ความหมายที่สื่อออกมาผ่านลักษณะทางสถาปัตยกรรมและบริบทของอาคารได้ดังนี้ครับ:
ความน่าเชื่อถือ
และความมั่นคงของรัฐการประดับลวดลายปูนปั้นในสไตล์นีโอคลาสสิกบนหน้าบันของอาคารการไฟฟ้านครหลวง สื่อถึง ความโอ่อ่าและความมั่นคง ของหน่วยงานรัฐวิสาหกิจที่มีหน้าที่ดูแลสาธารณูปโภคสำคัญ
ลวดลายที่ดูวิจิตรและเป็นระเบียบช่วยสร้างความรู้สึกเชื่อมั่นให้แก่ประชาชนที่มาใช้บริการ ที่ขายตั๋วรถไฟฟ้า หรือรถรางในยุคนั้น
สัญลักษณ์ของความทันสมัยและความศิวิไลซ์ Siwilai ลวดลายปูนปั้นและหน้าบันทรงโค้งที่ได้รับอิทธิพลจากตะวันตก สื่อถึงการที่ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ยุคแห่งความเจริญรุ่งเรือง
การใช้สถาปัตยกรรมที่หรูหราแบบสากลเป็นเครื่องยืนยันว่ากิจการไฟฟ้าและการคมนาคมของไทย
มีความก้าวหน้าและเป็นหน้าเป็นตาของประเทศ
การยกย่องเชิดชูองค์กร ลวดลายบริเวณหน้าบันมักถูกออกแบบมาเพื่อเป็น กรอบ ให้กับสัญลักษณ์หรือชื่อหน่วยงาน เพื่อเน้นย้ำถึงบทบาทสำคัญของการไฟฟ้านครหลวงในฐานะผู้ควบคุมระบบไฟฟ้าและระบบรถรางซึ่งเป็นหัวใจหลักของการสัญจรในเขตพระนคร
ข้อมูลเพิ่มเติมนอกเหนือจากแหล่งข้อมูลโดยทั่วไปในสถาปัตยกรรมยุคนั้น ลวดลายปูนปั้นกลางหน้าบัน
ของอาคารการไฟฟ้ามักจะเป็น ตราสัญลักษณ์ประจำหน่วยงาน เช่น รูปพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณ หรือสัญลักษณ์ที่เกี่ยวกับพลังงานไฟฟ้า ล้อมรอบด้วยลายพรรณพฤกษาหรือลายกนกที่ผสมผสานระหว่างศิลปะตะวันตกและไทย เพื่อบ่งบอกถึงเอกลักษณ์ของหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแลของรัฐครับ ซึ่งหากคุณต้องการทราบรายละเอียดเจาะจงของตราสัญลักษณ์ที่ปรากฏบนหน้าบันอาคารเขตท่าช้างในยุคนั้น
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น